حدیث معروف عنوان بصرى، از امام صادق علیه السلام خواستم به من پند و اندرز بدهند.
حدیث معروف عنوان بصرى، از امام صادق علیه السلام خواستم به من پند و اندرز بدهند. فرمود:
- تو را به انجام نه چیز سفارش مى كنم، آن سفارش ها نه تنها براى شما بلكه به همه كسانى است كه مى خواهند در راه خداوند قدم بردارند و از خداوند مى خواهم تو را نیز در انجام آنها یارى فرماید.
سه تاى آنها در تهذیب اخلاق و تربیت نفس است.
و سه تاى دیگر در صبر و شكیبایى است.
و سه تاى هم در علم و دانش است.
به آنها مواظب باش هرگز آنها را سبك مشمار!
عنوان بصرى مى گوید:خود را براى یاد گرفتن آنها آماده كردم.
آنگاه امام علیه السلام فرمود:اما آن سه چیز كه در ریاضت و تهذیب نفس است، عبارتند از:
1. بپرهیز! از خوردن چیزى كه به آن میل ندارى. زیرا باعث نادانى و كودنى مى گردد.
2. هرگز غذا نخور! مگر وقتى كه گرسنه هستى.
3. همواره غذاى حلال بخور! و هنگام خوردن نام خدا را ببر! (بسم الله بگو!)
همواره فرمایش رسول خدا صلى الله علیه و آله را در نظر داشته باش! كه درباره مذمت پرخورى فرمود:
انسان هیچ ظرفى را پر نكرده كه بدتر از شكم باشد.
چنانچه به میل غذا ناگزیرى، شكم را سه قسمت كن! یك قسمت آن را به خوراك و یك قسمت دیگرش را به نوشیدنى و قسمت سومش را براى نفس كشیدن اختصاص بده!
اما آن سه چیز كه در حلم و بردبارى است، عبارتند از:
1. هرگاه كسى به تو گفت:
اگر یك حرف دشنام و ناسزا بگویى در مقابل ده تا مى شنوى، تو در جواب بگو:
اگر ده تا سخن زشت بگویى یك حرف از من نخواهى شنید.
2. هرگاه كسى تو را فحش داد و بد گفت، در پاسخ بگو:
اگر آنچه را كه گفتى راست است از خداوند مى خواهم مرا ببخشد و از تقصیراتم بگذرد و اگر آنچه را كه گفتى دروغ است و ابدا در من نیست از خداوند مى خواهم تو را ببخشد.
3. هر كس تو را وعده فحش و دشنام داد، تو به او وعده پند و اندرز و احترام بده!
و اما آن سه چیز كه در علم و دانش است، عبارتند از:
1. آنچه را كه نمى دانى از دانشمندان بپرس و بپرهیز از این كه پرسش تو به قصد اذیت و یا امتحان آنان باشد.
2. در هیچ چیز تنها را راءى و عقیده خود عمل نكن (با مشورت كارها را انجام بده) و در تمام كارها اجانب احتیاط را رعایت كن!
3.از فتوى دادن فرار كن همانندى كه از شیر فرار مى كنى و خودت را پلى براى سود و زیان مردم قرار نده!
امام صادق علیه السلام پس از بیان این پند و موعظه هاى حكمت آمیز، به عنوان بصرى فرمود:
حقا تو را نصیحت كردم، بلند شو برو! وقت عبادت من است، وقتم را بیشتر از این نگیر! زیرا من بر نفس خود تنگ نظرم و حاضر نیستم وقت خود را تلف كرده و بیهوده بگذرانم و سلام و رحمت خداوند بر كسى باد كه از ارشاد و راهنمایى پیروى مى كند."
داستانهاى بحارالانوار جلد 5
نویسنده : محمود ناصرى